Zou u iets willen vertellen over de rouwverwerking bij chronische ziekte?

Het is een verlieservaring zoals mensen die een dierbare verliezen door overlijden. Je ziet je normale leven naar beneden gaan. Je verliest het beeld dat je vanzelf had. En de familie verliest het beeld van die persoon. Want niemand had dat verwacht. Je maakt evenzeer een rouwverwerking door zoals de rouw na een overlijden. Probleem daarbij is:

Frénk van der Linden schreef eind augustus een artikel in de Volkskrant over ‘Slachtofferleed versus Oranjeliefde’. Hij interviewde Klaas-Jan Rodenburg, directeur Landelijk Steunpunt Verlies, over het effect voor nabestaanden van slachtoffers van de MH 17-ramp nu Oranje deelneemt aan de kwalificatie voor het WK 2018 in Rusland.  Klaas-Jan noemt in dat interview de vlucht MH17 voor nabestaanden ‘een onaf verhaal’. 

Hoe vaak hoor je als rouwende niet: “Je moet je verlies verwerken; je moet door de pijn heen; je moet hem of haar loslaten; zet je erover heen, het leven gaat verder; je moet erover praten, dat lucht op; je moet de draad weer oppakken; de tijd heelt alle wonden; je komt er wel weer overheen; hou je sterk; je houdt je té sterk, laat je eens een beetje gaan; je moet het een plekje geven…” 

Hij heeft ‘zelfmoord’ gepleegd, opzettelijk het eigen leven beëindigd, zichzelf gedood, zich gesuïcideerd, is uit het leven gestapt, zich van het leven beroofd.

 

Ik droom van je, mama. Ik weet dat ik droom maar toch is het echt. Ik zoek je overal. Ik kijk in alle kamers van het huis.

Als je in een roeibootje vaart, dan kan je maar vooruit gaan als je met twee roeispanen roeit. Soms kan je een tijdje meer de ene en dan weer de andere riem gebruiken, voor als je wilt bijsturen naar links of rechts, maar je hebt ze allebei nodig om de goede richting uit te gaan.

Mag ik je zeggen dat ik je onbegrijpelijk moedig vindt? Dat je na alles wat je hebt meegemaakt, vandaag bent opgestaan en je kleren hebt aangedaan?

In augustus is hij doodgegaan,

Ik wil helemaal niets verwerken. Het enige wat ik wil is dat je terugkomt. Ik wacht op je. Ik weet dat het niet kan. Terugkomen kan je niet – nooit meer!

Ze zeggen dat ik me niet moet aanstellen, dat er anderen zijn die het veel moeilijker hebben, dat mijn angst onnodig is, dat het geen zin heeft om mij schuldig te voelen,...

 

 

 

 

 

Ze zeggen zoveel. Dat het went.

Dat de tijd een helende mantel is.

Er waren eens drie bomen, die alle drie in een hevige storm een grote tak waren kwijtgeraakt.

Rouwen is woorden vinden voor onszelf, voor elkaar, voor een ingrijpende ervaring die onverwoordbaar is.